เมื่อฟันปวด

อาการปวดฟันแบ่งสาเหตุได้จาก 「เมื่อไรและปวดแบบไหน」 ปวดแปล๊บเฉพาะตอนเคี้ยว หรือปวดตุบ ๆ แม้อยู่เฉย ๆ เสียวชั่วครู่เมื่อโดนความเย็น หรือปวดหนักขึ้นตอนกลางคืน — หากเตรียมข้อมูล 4 อย่างนี้มาก่อน จะช่วยให้การวินิจฉัยเร็วขึ้นมาก คลินิกทันตกรรม Boston Miso อึยจองบูจะไม่ตัดสินใจการรักษาจากอาการเพียงอย่างเดียว แต่จะตรวจหาสาเหตุด้วยเอกซเรย์ 3D CT (CBCT) และ Qray ก่อน แล้วจึงพิจารณาแนวทางที่กรอฟันน้อยและถอนฟันน้อยเป็นอันดับแรก

สรุปในภาพเดียว — ปวดฟันตุบ ๆ เกิดจากอะไร และทันตแพทย์ตรวจและรักษาอย่างไร?

คำตอบสั้น ๆ: สาเหตุของอาการปวดฟันส่วนใหญ่มี 5 อย่าง ได้แก่ ฟันผุลึก เส้นประสาท (โพรงประสาทฟัน) อักเสบ การอักเสบที่ปลายราก ฟันร้าว และเหงือกอักเสบ ที่คลินิกจะหาฟันที่เป็นสาเหตุด้วยเอกซเรย์และการทดสอบความเย็น เคาะฟัน และการกัด หากจำเป็นจะตรวจเพิ่มด้วย 3D CT และการตรวจฟลูออเรสเซนซ์ Qray แล้วรักษาตามสาเหตุ หากปวดตุบ ๆ แม้อยู่เฉย ๆ หรือปวดหนักขึ้นตอนกลางคืน จะสงสัยเส้นประสาทอักเสบก่อน

ตารางนี้รวบรวมกรณีที่พบบ่อย และอาการมักซ้อนกันได้ จึงยืนยันสาเหตุด้วยการตรวจ ด้านล่างอธิบายรายละเอียดตามแต่ละสาเหตุ

เมื่อฟันปวด สาเหตุที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง?

ส่วนใหญ่มาจาก 5 สาเหตุนี้

• ฟันผุลึกขึ้น — หากเสียวฟันจากของหวานหรือของเย็น แล้วค่อย ๆ ปวดนานขึ้นเรื่อย ๆ เป็นสัญญาณว่าฟันผุลุกลามใกล้เส้นประสาทแล้ว ระยะแรกจบได้ด้วยการรักษาฟันผุ แต่หากปล่อยไว้จะลุกลามไปถึงขั้นต้องรักษาราก
• เส้นประสาท (โพรงประสาทฟัน) อักเสบ — หากปวดตุบ ๆ แม้อยู่เฉย ๆ ปวดหนักขึ้นตอนกลางคืน และตอบสนองต่อความร้อน ให้สงสัยว่าเส้นประสาทอักเสบ แม้ในระยะนี้ก็ยังมักเก็บรักษาฟันไว้ได้ด้วยการรักษาราก ไม่ใช่การถอน
• การอักเสบที่ปลายราก (ฝีที่ปลายราก) — หากปวดตุบ ๆ เวลาเคี้ยว เหงือกบวม หรือมีหนองไหลออกมา แสดงว่ามีการอักเสบสะสมอยู่ที่ปลายราก จะเห็นเป็นเงาสีดำในภาพเอกซเรย์
• ฟันร้าว (รอยร้าวในฟัน) — ลักษณะเด่นคือปวดแปล๊บเฉพาะเวลาเคี้ยวที่จุดใดจุดหนึ่ง และปวดตอนปล่อยการกัด มักไม่เห็นชัดในเอกซเรย์ จึงตรวจหาด้วย Qray และการตรวจการสบฟัน
• เหงือกอักเสบ — เหงือกจะบวม มีเลือดออก และปวดหน่วง ๆ มากกว่าที่ตัวฟันเอง กรณีนี้เข้าข่ายการรักษาโรคเหงือก (periodontal treatment)

หากบวมและปวดรอบฟันคุด สาเหตุจะต่างออกไป ดูที่ เมื่อฟันคุดบวมและปวด

ควรตรวจสอบอะไรที่บ้านก่อน?

1. ลักษณะการปวด — เฉพาะตอนเคี้ยว / เฉพาะตอนโดนความเย็น / แม้อยู่เฉย ๆ / หนักขึ้นตอนกลางคืน โดยทั่วไปมักไล่เรียงตามลำดับ 「รอยร้าว·ฟันผุระยะแรก → ฟันผุลึก → เส้นประสาทอักเสบ」 แต่หลายครั้งก็ทับซ้อนกัน
2. ระยะเวลาที่ปวด — หยุดปวดทันทีเมื่อสิ่งกระตุ้นหายไป หรือปวดต่อเนื่องนานเกิน 10 วินาที ยิ่งปวดนาน โอกาสที่จะเป็นเส้นประสาทอักเสบก็ยิ่งสูงขึ้น — แต่ต้องยืนยันด้วยการตรวจเท่านั้น
3. สภาพเหงือก — เหงือกบริเวณฟันซี่นั้นบวมหรือไม่ และมีหนองไหลออกมาเมื่อกดหรือไม่
4. ประวัติการรักษาล่าสุด — หากเพิ่งครอบฟันหรืออุดฟันด้วยเรซินมาไม่นาน บางครั้งอาการปวดก็มาจากความสูงของฟันที่ไม่พอดี

แม้ยาแก้ปวดจะช่วยบรรเทาชั่วคราว แต่สาเหตุยังคงอยู่เหมือนเดิม โดยเฉพาะกรณี 「ปวดอยู่หลายวันแล้วจู่ ๆ ก็หายปวด」 อาจไม่ใช่การหายจากอาการ แต่เป็นเพราะเส้นประสาทตายจนความรู้สึกหายไป ซึ่งกลับยิ่งต้องรีบมาตรวจ

ที่คลินิกจะตรวจอะไรบ้าง?

ตรวจความลึกของฟันผุและการอักเสบที่ปลายรากด้วยเอกซเรย์ และหากจำเป็นจะตรวจสภาพระหว่างรากและภายในกระดูกด้วย 3D CT การตรวจฟลูออเรสเซนซ์ Qray เป็นการตรวจเสริมที่ช่วยแสดงฟันผุระยะแรกและรอยร้าวบนผิวฟันที่เอกซเรย์มองไม่ค่อยเห็น — รอยร้าวใต้เหงือกหรือรอยร้าวลึกอาจไม่แสดงในการตรวจฟลูออเรสเซนซ์เช่นกัน จึงต้องวินิจฉัย 「ฟันร้าว」ร่วมกับการทดสอบการกัดและการสบฟัน นอกจากนี้จะใช้การทดสอบความเย็น เคาะฟัน และการกัด เพื่อหาว่าฟันซี่ไหนเป็นสาเหตุ จะอธิบายผลให้ทราบพร้อมดูภาพบนหน้าจอไปด้วยกัน

แนวทางการรักษาต่างกันอย่างไรตามแต่ละสาเหตุ?

• ฟันผุ → อุดด้วยเรซินหรืออินเลย์ตามความลึก หากลุกลามถึงเส้นประสาทแล้วต้องรักษารากแล้วครอบฟัน
• เส้นประสาทอักเสบ·การอักเสบที่ปลายราก → หลักการคือเก็บรักษาฟันไว้ด้วยการรักษาราก แม้แต่ฟันกรามที่ปวดจนนอนไม่หลับตอนกลางคืน ก็มีกรณีที่เก็บรักษาไว้ได้โดยไม่ต้องถอน
• ฟันร้าว → ความลึกของรอยร้าวเป็นตัวชี้ขาด หากร้าวลึกถึงรากจำเป็นต้องถอน แต่หากยังไม่ถึงขั้นนั้น การครอบฟันจะช่วยหยุดไม่ให้ลุกลามต่อ
• เหงือกอักเสบ → ขูดหินปูนหรือขูดหินปูนใต้เหงือก

หากได้รับคำแนะนำว่า 「ต้องถอนฟัน」 แนะนำให้อ่าน 4 ข้อที่ควรตรวจสอบก่อนถอนฟัน ก่อน

อย่าปล่อยไว้หากเป็นแบบนี้

• ใบหน้าหรือเหงือกบวมชัดเจน — การอักเสบกำลังลุกลาม
• ปวดจนตื่นกลางดึก — เส้นประสาทอักเสบลุกลามไปแล้ว
• ปวดแปล๊บเฉพาะฟันซี่ใดซี่หนึ่งตอนเคี้ยว — ต้องตรวจก่อนที่รอยร้าวจะขยายมากขึ้น

วันพฤหัสบดีเปิดคลินิกตอนเย็นถึง 21:00 น. หากปวดหนักขึ้นตอนเย็น สามารถมาตรวจได้ในวันนั้นเลย

การรักษาและกรณีรักษาที่เกี่ยวข้อง

• รักษาฟันผุ
• รักษาโรคเหงือก
• ฟันกรามที่มีการอักเสบระหว่างราก เก็บรักษาไว้ได้ด้วยการรักษารากแทนการถอน
• ฟันที่มีหนองไหลจากเหงือกและโยก รักษาไว้ได้ด้วยการรักษารากฟันซ้ำ
• ครอบฟันที่หลุดซ้ำ ๆ กรณีที่กลับไปหาสาเหตุใหม่ตั้งแต่ต้น
• ตรวจอาการด้วยตนเอง
• ค่ารักษานอกประกัน

คำถามที่พบบ่อย

ไปคลินิกทันตกรรมจะได้ตรวจอะไรบ้าง และค่าตรวจเท่าไร?

เราดูภาพรวมด้วยการตรวจช่องปากและเอกซเรย์พานอรามิก แล้วหาฟันที่ปวดด้วยการทดสอบความเย็น การเคาะ และการกัด และเพิ่ม 3D CT (CBCT) กับการตรวจ Qray เฉพาะเมื่อจำเป็น ค่าตรวจครั้งแรกและภาพพานอรามิกใช้ประกันสุขภาพแห่งชาติได้ (จ่ายเอง 30%) ส่วน 3D CT ใช้ประกันได้หากเข้าเงื่อนไข มิฉะนั้นเป็นค่าใช้จ่ายนอกประกัน จำนวนเงินที่ต้องจ่ายเองที่แน่นอนเคาน์เตอร์จะแจ้งหลังกำหนดรายการตรวจแล้ว และหากต้องรักษา เราจะอธิบายค่าใช้จ่ายแต่ละรายการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน การตรวจและค่าใช้จ่ายในการมาครั้งแรกสรุปไว้ด้านบนสุดของค่ารักษานอกประกัน

กินยาแก้ปวดแล้วก็หายปวด ยังต้องไปหาหมออยู่ไหม?

ยาแก้ปวดเพียงแค่กลบอาการปวดเท่านั้น ฟันผุและการอักเสบยังคงลุกลามต่อไปในระหว่างนั้น การรักษาที่ตอนแรกจบได้ด้วยการอุดฟันด้วยเรซินอาจกลายเป็นต้องรักษารากฟันและครอบฟัน หากปวดซ้ำ ๆ แนะนำให้มาตรวจหาสาเหตุ

ฟันที่เคยปวดอยู่ดี ๆ ก็หายปวดไปเอง หายแล้วใช่ไหม?

ส่วนใหญ่เป็นเพราะเส้นประสาทตายจนความรู้สึกหายไป หลังจากนั้นการอักเสบจะสะสมที่ปลายรากและกลับมาอีกในรูปแบบบวมหรือปวดตุบ ๆ เวลาเคี้ยว แม้อาการปวดจะหายไปแล้วก็ยังจำเป็นต้องตรวจ

ไม่แน่ใจว่าฟันซี่ไหนที่ปวด

เป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อย อาการปวดจากเส้นประสาทมักลามไปรู้สึกที่ฟันบน-ล่างหรือข้างเคียงได้ จะช่วยหาฟันที่เป็นสาเหตุด้วยการทดสอบความเย็น เคาะฟัน การกัด และเอกซเรย์

ปวดฟันตุบ ๆ ไปวันนี้เลยได้ไหม?

หากต้องการมาวันนี้ กรุณาโทรศัพท์ (031-871-2275) เพื่อตรวจสอบก่อนว่าสามารถรับการรักษาในวันเดียวกันได้หรือไม่ คลินิกอยู่ห่างจากสถานีอึยจองบูเดินประมาณ 3 นาที และจากสถานีฮเวรยองนั่งสาย 1 เพียงหนึ่งสถานี เวลาตรวจอาจเปลี่ยนไปตามคิวนัดของวันนั้น หากแจ้งว่าปวดตั้งแต่เมื่อไรและปวดแบบไหน แผนกต้อนรับจะแจ้งเวลาที่เข้าตรวจได้ วันพฤหัสบดีเปิดคลินิกตอนเย็นถึง 21:00 น. เส้นทางมาคลินิกดูได้ที่หน้า เวลาทำการ · เส้นทางมา

เอกสารอ้างอิง

ลำดับการตรวจและแนวทางการรักษาในบทความนี้เป็นมาตรฐานของคลินิกทันตกรรม Boston Miso ส่วนสาเหตุ กลไก และผลการรักษาอ้างอิงจากเอกสารด้านล่าง

※ ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไป แม้อาการจะเหมือนกัน แต่สาเหตุและแนวทางการรักษาจะแตกต่างกันไปตามสภาพช่องปากของแต่ละคน การวินิจฉัยจะแจ้งโดยผู้อำนวยการด้วยตนเองหลังการตรวจ การรักษาทางทันตกรรมทุกชนิดอาจมีผลข้างเคียง เช่น ปวด เลือดออก หรือการติดเชื้อ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

คลินิกทันตกรรม Boston Miso มีทพ. Jongbum Lee ผู้อำนวยการ (ทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาทันตกรรมบูรณาการ รับรองโดยกระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการเกาหลี) เป็นผู้รับผิดชอบข้อมูลการรักษา