รอยโรคปลายราก (Periapical Lesion)

รอยโรคปลายราก (Periapical Lesion) คือเนื้อเยื่ออักเสบที่เกิดขึ้นเมื่อการติดเชื้อของเส้นประสาทฟันลามผ่านรูที่ปลายรากเข้าสู่กระดูกขากรรไกร ปรากฏเป็นเงาสีดำล้อมรอบปลายรากในภาพเอกซเรย์ และหากมีหนองสะสมจะเรียกว่าฝีปลายราก

ลุกลามได้แม้ไม่มีอาการ

ในระหว่างที่รอยโรคขยายตัวช้า ๆ แบบเรื้อรัง ช่วงที่ไม่มีอาการปวดอาจยาวนาน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะพบโดยบังเอิญจากภาพเอกซเรย์ที่ถ่ายเพื่อการรักษาอื่น ความรู้สึกสั่นสะเทือนเวลาเคี้ยว หรือมีทางเปิดของหนองคล้ายสิวขึ้นที่เหงือก ก็เป็นสัญญาณเช่นกัน

รอยโรคขนาดใหญ่ต้องถอนฟันเสมอไปหรือไม่

ไม่จำเป็นครับ เนื่องจากสาเหตุของรอยโรคคือการติดเชื้อภายในราก หากกำจัดแหล่งติดเชื้อด้วยการรักษารากฟันหรือการรักษารากฟันซ้ำ ก็สามารถคาดหวังให้รอยโรคหายได้ และหากไม่สำเร็จก็ยังมีการผ่าตัดปลายรากเป็นทางเลือกถัดไป ขนาดของรอยโรคเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยที่พิจารณา ไม่ใช่ตัวกำหนดชะตากรรมของฟันเพียงลำพัง

มาตรฐานของ ทพ. Jongbum Lee — เราไม่ตัดสินใจถอนฟันจากขนาดของรอยโรคเพียงอย่างเดียว แต่พิจารณาตำแหน่ง ชนิดของฟัน และเนื้อเยื่อที่เหลืออยู่ร่วมกัน แล้วพิจารณาทางเลือกที่จะรักษาฟันไว้ก่อนตามลำดับ

ถาม การอักเสบที่ปลายรากหายได้ด้วยยาไหม?

ตอบ ยาปฏิชีวนะสามารถใช้บรรเทาอาการเฉียบพลันได้ แต่ตราบใดที่แหล่งติดเชื้อในรากยังคงอยู่ รอยโรคก็จะขยายตัวขึ้นมาอีก ปัญหานี้ไม่สามารถจบได้ด้วยยาเพียงอย่างเดียวโดยไม่กำจัดสาเหตุ

ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

• 4 ข้อที่ควรตรวจสอบก่อนถอนฟัน — สรุปงานวิจัยเรื่องขนาดรอยโรคและอัตราความสำเร็จ
• กรณีศึกษา — การอักเสบระหว่างรากฟัน กับฟันกรามที่รักษาไว้ด้วยการรักษารากฟันแทนการถอน

← ดูอภิธานศัพท์ทันตกรรมทั้งหมด